Военно-исторический форум

Добро пожаловать на форум военной истории
Текущее время: 13 дек 2017, 04:49

Часовой пояс: UTC + 4 часа [ Летнее время ]


google-site-verification: googled222e2bf1c5c3655.html

Начать новую тему Ответить на тему  [ Сообщений: 32 ]  На страницу 1, 2, 3  След.
Автор Сообщение
 Заголовок сообщения: Армянская апостольская церковь: Вчера, сегодня, завтра...
СообщениеДобавлено: 15 июл 2013, 19:48 
Не в сети
Аватара пользователя

Зарегистрирован: 09 июл 2013, 14:19
Сообщений: 8818
Очков репутации: 1

Добавить очки репутацииУменьшить очки репутации
Դե եկենք բերենք օրինակներ երբ եկեղեցին գործելա հայ ազգի շահերից, զուտ հայ ազգի շահից: Ես այդ հարցում մեծ գիտելիքներ չունեմ, բայց կարող եմ ասել, որ այդպիսի դեպքեր հազվադեպ են եղել, նույնիսկ չեմ կողմնորոշվում սարդարապատը, որ հաղթեցին մեր պապերը մեր կաթողիկոսի կամքը կատարելու համար, արդյոք այդ կաթողիկոսը ավելի շատ չե՞ր մտածում իր եկեղեցու շահերի մասին: Ես չեմ ուզում ձեր մոտ ՝՝Հակա-՛՛-ի կողմնորոշումով մարդու տպավորություն թողնեմ, ես ավելի շատ գերադասում եմ բարեփոխումը, քանց թե ոչնչացումը: Այո մեր եկեղեցին ունի բազու՜մ սխալներ, բայց ի՞նչի հետ ենք փոխում նրան: Եկեղեցուն պետկա փոխել վերևից, այսինքն կաթողիկոս ենք նշանակում մի մարդու, որը մտածում է զուտ հայ ազգի շահերից ելնելով և գործում է այդ շահերի համար, հետո փոխում ենք նրա շուրջ գտնվող բարձրաստիճան հոգևորականներին, հետո փոխում ենք ցածրաստիճան հոգևորականներին, բայց, քանի որ սրանք շատ են մենակ անձեր փոխելուվ բանի չենք հասնի, վերջում այդ կառույցը կդատարկվի, դրա համար այն փթախներին դուռս ենք շպռտում պետությունից, իսկ մյուսներին փոխում ենք արդեն համակարգի փոփոխությամբ: Համակարգը փոխելու համար պետկեն գիտելիքներ և ջանքեր: Ենթադրենք, որ գիտելիքները ունենք, ո՞նց լուծենք մյուս խնդիրը, մյուս խնդիրը արդեն լուզված է, որովհետև վերեվից փոխվել է կողմնորոշումը դեպի ազգաին: Հիմա եկենք միքիչ, ճիշտ կամ սխալ մտորենք գիտելիքների շուրջ: Եթե կառույցը դառձեր է ազգաին, ուրեմն նրա գաղափարները ազգաին են և նա հեթանոս կամ աթեիստ տեղնելու ժամանակ նրանց բուգը չի կտրելու, ինչպես շուտ էր անում: Հայտնի է, որ 700 տարի առաջ հայաստանում գտնվել է մի գյուղ որտեղ մարդիք եղել են հեթանոս, առաքելականները գնացել են նրանց մոտ և նրանց սպանել են, հարց է ծաքում՝ ի՞նչու, պատասխանը երևի ունի 2 բեվեռ, մեկը դա Աստվածաշնչից է ելնում, իսկ մյուսը եկեղեցու նպատակներից ու շահերից: 1- Գրված է, որ եթե քո քույրը, հայրը կամ մեկ ուրիշը չի ընդունում քու աստծուն /ինկատի ունի հրեաների աստծուն, իսկ գաղափարը հրեական է/ քարը վրցրու և այնքան խփի, որ նա մահամա, հիմա դուք հայ, եղնելով ձեր կարծիքով սա ճի՞շտ է, իմ կարծիքով սա մարդասպանություն է, որի համար տրվում է պատիժ, քանզի հայերիս գիտակցության մեջ բացակայել և բացակայում է եղբորը սպանելը, ինչ-որ բանից ելնելով, մեր մոտ գերադասվում է եղբորը բացատրելը, եթե չի հասկանում, բայց դու լավ էս հասկացնում պատժելը, բայց ոչ սպանության ձևով: 2- Գրիգոր լուսամարիչը հենց ամենա սկզբում դիտումնավոր, շրագրավորված, ամեն ինչ մտածված ոչնչացնում էր մի չքնաղ երկիր, նրա գլխավոր թշնամին քրմերն էին ու հեթանոսները, այդ պայքարը շարունակվել է շատ եկրար և եկեղեցին չի մոռացել իր իսկական թշնամու անունը ու գործելավոճը, նա լավ գիդեր, որ այդ թշնամին ունակ է ամբողճ հայ ազգը ոտքի կանգնացնել, իսկ եկեղեցու համար ամենա սարսափելի թշնամին է հեթանոս, գիտելիքներով լի, ազգաին կողմնորոշում ոունեցող հայը:
Հիմա կառույցը լինելով ազգաին դավանում է հզոր ազգ, հզոր հայրենիք, գիտուն հայ և այլն, դեմ է կանգնում օտարամոլությանը և այն ամեն ինչին, ինչը չի բխում հայի էությունից: Մեր եկեղեցում բյուզանդական կայսրը, որը կործանեց հայ պետականությունը սրբացվել է, ու մինչև հիմա սուրբ է, արդյոք դուք կհա՞մարեիք ձեր և ձեզ շրջապատող լավը ուզող ծանոթի սպանողին սուրբ, եթե ոչ, ապա ի՞նչու է այտ անձը սրբացվել և ի՞չու մինջև հիմա չի զրկվել իր պատվավոր կոչումից, պատասխանը հետեվյալն է. սրբացվել է, որովհետև հային դեմ է գնացել և հաղթել է հային, իսկ այդպիսիները մեր եկեղեցու համար սուրբ են, իհարկե եթե նրանք քրիստոնյա են; մինջև հիմա սուրբ է, որովհետև մենք չենք պայքարել նրան այդ կոչումից զրկելու համար և ինքներս էլ հասցրել ենք օտարանալ: Այսպիսի օրինակներ կարելի է բերել շատ-շատ, նրանցից ամենա վառ գործիչներից են եղել՝ Գրիգոր ավերիչը, Ներսես անշնորհակալը, Հյուսիկը, Վրթանեսը, Մաշտոցը՝՝որը մնում է ստվերի տակ՛՛ և այլն: Անդրադառնամ Մաշտոցին: Մի տեղ կարթացել եմ նրա մասին, որ ուզեք հզումն էլ կարող եմ տալ դուք էլ կարդաք: Մաշտոցը եղել է եկեղեցու ամենա փայլու գործիչներից մեկը, որին հաջողվել է խաբեբաությամ սրի քաշել Բարբարիումներին, նաև նրան հաջողվել է սպանել շատ հայ հեթանոսներին և նրանց քրմերին, նրան նաև հաջողվել է գողանալ հայկական տառերը, հիմնովի խառնել նրանց դասավորությունը, քրտաջան թարկմանել Աստվածաշունչը, որպեսի հայերին ավելի արագ հեռացնի իրենց էությունից: Մենակ մեկ լավ բան է արել, էտել էլի հայ ազգի շահերից դրդված չի, որ արել է, նրան հաջողվել է քրմերից գողանալ հայկական տառերը և հիմնովին խաղտել նրանց դասավորությունը, իսկ գողացել է նա հետևյալ սկզբունքից ելնելվ. տեղնելով, որ քրմերը ունենալով հայկական տառերը օգտագործում են եկեղեցու դեմ և, որ այտ զենքը շատ հզոր է և շատ վտանգավոր, Մաշտոցը որոշեց գողանալ, իսկ հետո օգտագործել եկեղեցու շահերը բավարարելու համար, հիմա եկեք ասենք նրան շնորհակալություն, որ փրգեցիր մեր տառերը եկեղեցու կրակից :D. Սկսեցինք սրբերի շարքը վերանորոգելուց, անցնենք նրանց շարքը շատացնելուն: Առաջին հերթին սրբերի շարք են մտնելու՝ Գարեգին Նժդեհը և նրա գաղափարները, Կոմիտասը և նրա երգերն ու բանաստեղծությունները, Հայկ Ասատրյանը և նրա գաղափարները, Անդրանիկը և նրա քաջությունը, Անդրանիկի հետ միասին սրբացվելու են Դրոն, Արամ Մանուկյանը և այլ հերոսներ, Սրբացվելու է նաև Հայկ Նահապետը որպես օրինակ, Տիգրան Մեծը, Արշակ 2, Պապ թագավորը, Վասակ Սյոնին, Մերուժան Արծրունին /իմ կարծիքով, իսկ եթե չեն սրբացվելու, ապա ապացույցների ճնշումից ելնելով փոխվելու է նրանց կարգավիճակը, ազգի դավաճանից դեպի ազգի հերոս, և ընդհակառակը եղնելու է Գրիգոր լուսավորչի ու նրա նմանների հետ/, սրբացվելու են նաև ուրիշ՝ արքաներ, իշխաներ, կաթողիկոսներ, քրմեր, զորավարներ, մտավորականներ և այլ անձիք, որոնց գործունեությունը բխում է ազգի էությունից և շահերից:
Մյուս փուլը եղնելու է գիտելիքների փոփոխում, անձապաշտությունից դեպի բնապաշտություն, քանզի անձը բնության մասնիկ է, և առանց բնության նա չի կարող եղնել և ընդհակառակը: Կարճ ասած հիմնովին փոխվելու է եկեղեցու աշծարհայացքը, չեն պաշտելու զուտ անձին, այլ պաշտելու են նրան իր ներկայացրած գաղափարների համար, այսինքն դու պաշտում ես Մայր Աստծուն նրա համար, որ նա ամենքի մայրն է, բարիության, մայրության և այլ գաղափարների ներկայացուցիչ է, այլ ոչ թե նրա համար, որովհետև վերեվից ասել են, որ դու պարտավոր ես նրան պաշտել:


Вернуться к началу
 Профиль  
 
 Заголовок сообщения: Re: Битва на Аварайрском поле: Первая война за христианскую веру
СообщениеДобавлено: 15 июл 2013, 20:04 
Не в сети
Аватара пользователя

Зарегистрирован: 09 июл 2013, 14:19
Сообщений: 8818
Очков репутации: 1

Добавить очки репутацииУменьшить очки репутации
Եկեղին չի եղնելու ուտող, խմող, քեֆ անող կառույց, այլ եղնելու է բարձրագույն գիտելիքների, ճիշտ աշխարհայացողության, պետության կամ ազգի սխալ ուղղուց հետ բերե, արքելափակող մի ուժ է դառնալու, որը նաև միավորելու է հայ ազգը, որը սփռված է ամբողջ աշխարհով մեկ ընդհանուր գաղափարհի շուրջ, իսկ հիմա այդ կառույցը զբաղված է սփյուռքի ձուլմամբ: Չի կարելի ոչնչացնել մի կառույց, որին ազգը քիչ թե շատ հասկանալով հավատումա, հավատումա անսահման, բայց առանց նպատակի, մենք կգնանք քրիստոնեության համար ծայրահեղ քայլերի, բայց իրանք դա լավ իմանալով մեզ շահագործում են, եկեք փոխենք համ այդ կառույցի աշխարհայացքը դեպի ճիշտը, չեմ ասում դնենք կաթոլիկ դառնանք կամ ուղափառ, ասում եմ մնանաք անունով՝ առաքելական, գաղափարով՝ ճիշտ աշխարհը ընկալող, նույնիսկ ջնջենք այն գաղափարները, որոնք քրիստենեության մեջ դեմ են գնում հայի էությանը, տեղը դնենք հայկականը՝ հեթանոսականը, քրիստոնեականը, ցեղակրոնականը: Ես լսել եմ, որ քրիստոնեությունը ճի կարող լինել ցեղակրոնական կամ արևապաշտական, ես ծանոթ չեմ, այդ 3 ոչ մեկին մոտիկից, բայց գիտեմ, որ պետքը փոխել դեպի հայի էությունից բխողի: Հնարավոր է, որ սխալվում եմ, բայց ասածս այն է, որ ամեն գնով պահպանենք ներկաի լավը և հետ բերեն անցյալի կորցրած լավը:


Вернуться к началу
 Профиль  
 
 Заголовок сообщения: Re: Армянская апостольская церковь: Вчера, сегодня, завтра...
СообщениеДобавлено: 16 июл 2013, 09:52 
Не в сети
Администратор
Аватара пользователя

Зарегистрирован: 24 фев 2012, 14:57
Сообщений: 22387
Откуда: Армения, Ереван
Очков репутации: 13

Добавить очки репутацииУменьшить очки репутации
Воин301 писал(а):
Դե եկենք բերենք օրինակներ երբ եկեղեցին գործելա հայ ազգի շահերից, զուտ հայ ազգի շահից: Ես այդ հարցում մեծ գիտելիքներ չունեմ, բայց կարող եմ ասել, որ այդպիսի դեպքեր հազվադեպ են եղել, նույնիսկ չեմ կողմնորոշվում սարդարապատը, որ հաղթեցին մեր պապերը մեր կաթողիկոսի կամքը կատարելու համար, արդյոք այդ կաթողիկոսը ավելի շատ չե՞ր մտածում իր եկեղեցու շահերի մասին:


Եթե եկեղեցին Հայ առաքելական եկեղեցի է, նրա շահերն ու Հայ ժողովրդի շահերը մեծապես համընկնում են և տարօրինակ կլիներ սպասել, որ այն կգործի "զուտ իր" շահերից: Ի դեպ, Խրիմյան Հայրիկի և Վազգեն I-ի ու Գևորգ V-ի օրինակներն ինձ թվում է լավն են:

Цитата:
Ես չեմ ուզում ձեր մոտ ՝՝Հակա-՛՛-ի կողմնորոշումով մարդու տպավորություն թողնեմ, ես ավելի շատ գերադասում եմ բարեփոխումը, քանց թե ոչնչացումը: Այո մեր եկեղեցին ունի բազու՜մ սխալներ, բայց ի՞նչի հետ ենք փոխում նրան: Եկեղեցուն պետկա փոխել վերևից, այսինքն կաթողիկոս ենք նշանակում մի մարդու, որը մտածում է զուտ հայ ազգի շահերից ելնելով և գործում է այդ շահերի համար, հետո փոխում ենք նրա շուրջ գտնվող բարձրաստիճան հոգևորականներին, հետո փոխում ենք ցածրաստիճան հոգևորականներին, բայց, քանի որ սրանք շատ են մենակ անձեր փոխելուվ բանի չենք հասնի, վերջում այդ կառույցը կդատարկվի, դրա համար այն փթախներին դուռս ենք շպռտում պետությունից, իսկ մյուսներին փոխում ենք արդեն համակարգի փոփոխությամբ: Համակարգը փոխելու համար պետկեն գիտելիքներ և ջանքեր: Ենթադրենք, որ գիտելիքները ունենք, ո՞նց լուծենք մյուս խնդիրը, մյուս խնդիրը արդեն լուզված է, որովհետև վերեվից փոխվել է կողմնորոշումը դեպի ազգաին: Հիմա եկենք միքիչ, ճիշտ կամ սխալ մտորենք գիտելիքների շուրջ: Եթե կառույցը դառձեր է ազգաին, ուրեմն նրա գաղափարները ազգաին են և նա հեթանոս կամ աթեիստ տեղնելու ժամանակ նրանց բուգը չի կտրելու, ինչպես շուտ էր անում:


Ինքս կողմնակից եմ նրան, որ մեր եկեղեցին ռեֆորմների կարիք ունի:

Цитата:
Հայտնի է, որ 700 տարի առաջ հայաստանում գտնվել է մի գյուղ որտեղ մարդիք եղել են հեթանոս, առաքելականները գնացել են նրանց մոտ և նրանց սպանել են, հարց է ծաքում՝ ի՞նչու, պատասխանը երևի ունի 2 բեվեռ, մեկը դա Աստվածաշնչից է ելնում, իսկ մյուսը եկեղեցու նպատակներից ու շահերից: 1- Գրված է, որ եթե քո քույրը, հայրը կամ մեկ ուրիշը չի ընդունում քու աստծուն /ինկատի ունի հրեաների աստծուն, իսկ գաղափարը հրեական է/ քարը վրցրու և այնքան խփի, որ նա մահամա, հիմա դուք հայ, եղնելով ձեր կարծիքով սա ճի՞շտ է, իմ կարծիքով սա մարդասպանություն է, որի համար տրվում է պատիժ, քանզի հայերիս գիտակցության մեջ բացակայել և բացակայում է եղբորը սպանելը, ինչ-որ բանից ելնելով, մեր մոտ գերադասվում է եղբորը բացատրելը, եթե չի հասկանում, բայց դու լավ էս հասկացնում պատժելը, բայց ոչ սպանության ձևով:


Գյուղի օրինակը պատմական է? Ի դեպ, չեմ լսել ինչ-որ, որ մեր եկեղեցին մասսայական հալածանքներով զբաղված լինի, դե իսկ քրիստոնեությունն էլ արգելում է սպանությունը:

Цитата:
2- Գրիգոր լուսամարիչը հենց ամենա սկզբում դիտումնավոր, շրագրավորված, ամեն ինչ մտածված ոչնչացնում էր մի չքնաղ երկիր, նրա գլխավոր թշնամին քրմերն էին ու հեթանոսները, այդ պայքարը շարունակվել է շատ եկրար և եկեղեցին չի մոռացել իր իսկական թշնամու անունը ու գործելավոճը, նա լավ գիդեր, որ այդ թշնամին ունակ է ամբողճ հայ ազգը ոտքի կանգնացնել, իսկ եկեղեցու համար ամենա սարսափելի թշնամին է հեթանոս, գիտելիքներով լի, ազգաին կողմնորոշում ոունեցող հայը:


Հիմա ամեն ինչ մի քիչ ավելի սև գույներով է ներկայացվում, քան եղել է, թեև անկասկած է, որ 301 թ-ին մենք մշակութային մեծ կորուստներ ունեցանք: Բայց եկեք չմոռանանք, որ ապագա եկեղեցականների մեծ մասը հենց նախկին քրմեր էին, դե իսկ ոչնչացումներն էլ... իհարկե, տաճարներ քանդվել են, բայց շատ կառույցներ էլ քանդվել են ժամանակի ընթացքում, կամ վերաձեվվել են - եկեք ի վերջո չմոռանանք, որ 301 թ-ի մնացած գրեթե ոչ մի կանգու բերդ կամ ամրոց հիմա չի մնացել:

Цитата:
Մեր եկեղեցում բյուզանդական կայսրը, որը կործանեց հայ պետականությունը սրբացվել է, ու մինչև հիմա սուրբ է, արդյոք դուք կհա՞մարեիք ձեր և ձեզ շրջապատող լավը ուզող ծանոթի սպանողին սուրբ, եթե ոչ, ապա ի՞նչու է այտ անձը սրբացվել և ի՞չու մինջև հիմա չի զրկվել իր պատվավոր կոչումից, պատասխանը հետեվյալն է. սրբացվել է, որովհետև հային դեմ է գնացել և հաղթել է հային, իսկ այդպիսիները մեր եկեղեցու համար սուրբ են, իհարկե եթե նրանք քրիստոնյա են; մինջև հիմա սուրբ է, որովհետև մենք չենք պայքարել նրան այդ կոչումից զրկելու համար և ինքներս էլ հասցրել ենք օտարանալ:


ՈՐ կայսեր մասին է խոսքը? Կասկախում եմ, որ մենք այստեղ "սև լեգենդի" հետ գործ ունենք:

Цитата:
Այսպիսի օրինակներ կարելի է բերել շատ-շատ, նրանցից ամենա վառ գործիչներից են եղել՝ Գրիգոր ավերիչը, Ներսես անշնորհակալը, Հյուսիկը, Վրթանեսը, Մաշտոցը՝՝որը մնում է ստվերի տակ՛՛ և այլն:


Մեկի համար "ավերիչ", մյուսի համար` Լուսավորիչ, մեկի համար "անշնորհակալ", մեկի համար Մեծ...

Цитата:
Անդրադառնամ Մաշտոցին: Մի տեղ կարթացել եմ նրա մասին, որ ուզեք հզումն էլ կարող եմ տալ դուք էլ կարդաք: Մաշտոցը եղել է եկեղեցու ամենա փայլու գործիչներից մեկը, որին հաջողվել է խաբեբաությամ սրի քաշել Բարբարիումներին, նաև նրան հաջողվել է սպանել շատ հայ հեթանոսներին և նրանց քրմերին, նրան նաև հաջողվել է գողանալ հայկական տառերը, հիմնովի խառնել նրանց դասավորությունը, քրտաջան թարկմանել Աստվածաշունչը, որպեսի հայերին ավելի արագ հեռացնի իրենց էությունից:


Քենեդուն էլ սպանած կլինի :)

Цитата:
Մենակ մեկ լավ բան է արել, էտել էլի հայ ազգի շահերից դրդված չի, որ արել է, նրան հաջողվել է քրմերից գողանալ հայկական տառերը և հիմնովին խաղտել նրանց դասավորությունը, իսկ գողացել է նա հետևյալ սկզբունքից ելնելվ. տեղնելով, որ քրմերը ունենալով հայկական տառերը օգտագործում են եկեղեցու դեմ և, որ այտ զենքը շատ հզոր է և շատ վտանգավոր, Մաշտոցը որոշեց գողանալ, իսկ հետո օգտագործել եկեղեցու շահերը բավարարելու համար, հիմա եկեք ասենք նրան շնորհակալություն, որ փրգեցիր մեր տառերը եկեղեցու կրակից :D.


Էդ հաստատ մեր նեոհեթհանոսների մոտ կարդացած կլինես...

Цитата:
Սկսեցինք սրբերի շարքը վերանորոգելուց, անցնենք նրանց շարքը շատացնելուն: Առաջին հերթին սրբերի շարք են մտնելու՝ Գարեգին Նժդեհը և նրա գաղափարները, Կոմիտասը և նրա երգերն ու բանաստեղծությունները, Հայկ Ասատրյանը և նրա գաղափարները, Անդրանիկը և նրա քաջությունը, Անդրանիկի հետ միասին սրբացվելու են Դրոն, Արամ Մանուկյանը և այլ հերոսներ, Սրբացվելու է նաև Հայկ Նահապետը որպես օրինակ, Տիգրան Մեծը, Արշակ 2, Պապ թագավորը, Վասակ Սյոնին, Մերուժան Արծրունին /իմ կարծիքով, իսկ եթե չեն սրբացվելու, ապա ապացույցների ճնշումից ելնելով փոխվելու է նրանց կարգավիճակը, ազգի դավաճանից դեպի ազգի հերոս, և ընդհակառակը եղնելու է Գրիգոր լուսավորչի ու նրա նմանների հետ/, սրբացվելու են նաև ուրիշ՝ արքաներ, իշխաներ, կաթողիկոսներ, քրմեր, զորավարներ, մտավորականներ և այլ անձիք, որոնց գործունեությունը բխում է ազգի էությունից և շահերից:


Ես ընդհանրապես դեմ եմ "սրբացնելուն": Ի դեպ ասեմ, առաջարկում եմ Ֆիլիպպ Սյունուն, Գդիհո Սյունուն, Վեստ Սարգիսին ևս սրբացնել, կամ, ոնց դու ասացիր, իսկ եթե չեն սրբացվելու, ապա ապացույցների ճնշումից ելնելով փոխվելու է նրանց կարգավիճակը, ազգի դավաճանից դեպի ազգի հերոս :)

_________________
Приходите в мой дом...


Вернуться к началу
 Профиль  
 
 Заголовок сообщения: Re: Армянская апостольская церковь: Вчера, сегодня, завтра...
СообщениеДобавлено: 16 июл 2013, 13:25 
Не в сети
Аватара пользователя

Зарегистрирован: 09 июл 2013, 14:19
Сообщений: 8818
Очков репутации: 1

Добавить очки репутацииУменьшить очки репутации
Цитата:
Հիմա ամեն ինչ մի քիչ ավելի սև գույներով է ներկայացվում, քան եղել է, թեև անկասկած է, որ 301 թ-ին մենք մշակութային մեծ կորուստներ ունեցանք: Բայց եկեք չմոռանանք, որ ապագա եկեղեցականների մեծ մասը հենց նախկին քրմեր էին...


Չեմ համաձայնվի որոշ չափով, նախկին քրմերի շարքերից մենակ մեկ տոհմ կար /անունը հիմա չեմ հիշում/, որ եղել են նախկին քրմեր, 3 տոհմերից՝ Պարթևների, Ասորիների և /անունը հիմա չեմ հիշում/ միայն վերջինն էր, որոնք եղել են նախկին քրմեր, մյուս 2 եղել են օտարներ և առանձնակի հայրենասիրությամբ ու հավատով էլ չէին լցված, այլ ընդհակառակը, պարթևների ու ասորիների տոհմերը հայաստանում էին գտնվում զուտ տնտեսական և քաղաքական շահից ելնելով, ուրիշ շահեր չունեին, նրանք միշտ դեմ էին գնում հայրենասեր հեթանոս թագավորներին, իսկ քրիստոնյա թագավորների սարքում էին իրենց ձեռքի խաղալիք, եթե արքան հեթանոս չեր՝ քրիստոնյա էր , բայց հայրենասեր էր/ օրինակ սկզբում Պապ թագավորը իրեն ներկայացնում էր, որպես քրիստոնյա հայրենասեր/ նրան սարքում էին Բյուզանդյաից կախված, իր պետության մեջ ոչ մի բանի ընդունակ, սեբական մարտերը չմղող մի արքաիկ, իսկ եթե այդ արքաիկը պարզվում էր, որ հզոր արքա է, և որի շահերը հակասում են եկեղեցու և ազգի շահերին /քանի, որ նրանք չեին կարող չհակասել, որովհետև եկեղեցին իր ձեռքն էր առել պետության ամենակարևոր ոլորտների մեծ մասը և հզոր պետականության համար այդ ոլորտները պետկը մտնեին պետության հսկողության տակ/ եկեղեցին ջանում էր ազատվել այդպիսինից: Իսկ ասորիները ի՞նչ լավություն պետկա անեին մեզ, եթե ինչ-որ մեկիս արյունակցին սպանեին, մենք արմեր պահին կփորձեինք նրան ինչ-որ վատություն անել, իսկ եթե հարցւ գնում է այսպես, որ հայկական պետականությունը կարողացավ թուլացնել, իսկ վերջում նաև ոչնչացնել Ասորեստանին, այս ասորին/ասորենիները/ պետկ էր իր վրեժը առներ:


Вернуться к началу
 Профиль  
 
 Заголовок сообщения: Re: Армянская апостольская церковь: Вчера, сегодня, завтра...
СообщениеДобавлено: 16 июл 2013, 13:38 
Не в сети
Администратор
Аватара пользователя

Зарегистрирован: 24 фев 2012, 14:57
Сообщений: 22387
Откуда: Армения, Ереван
Очков репутации: 13

Добавить очки репутацииУменьшить очки репутации
Այդ տոհմը Վահևունիներն էին :) հեթանոս քրմերի` արքաներին դեմ գնալու մասին ես տեղեկություններ չունեմ - ուրախ կլինեի դրանց ծանոթանալու:

Եկեղեցին հանդես էր գալիս որպես ֆեոդալ և նրա խնդիրները արքայի հետ պայմանավորված էին հենց սրանով: Իմ կարծիքով, պետք չէ ինչ-որ առանձնահատուկ բան փնտրել այստեղ - դա նրա դասակարգային էությունն էր, ոնց կասեին մարքսիստները...

_________________
Приходите в мой дом...


Вернуться к началу
 Профиль  
 
 Заголовок сообщения: Re: Армянская апостольская церковь: Вчера, сегодня, завтра...
СообщениеДобавлено: 16 июл 2013, 13:53 
Не в сети
Аватара пользователя

Зарегистрирован: 09 июл 2013, 14:19
Сообщений: 8818
Очков репутации: 1

Добавить очки репутацииУменьшить очки репутации
Цитата:
Ես ընդհանրապես դեմ եմ "սրբացնելուն": Ի դեպ ասեմ, առաջարկում եմ Ֆիլիպպ Սյունուն, Գդիհո Սյունուն, Վեստ Սարգիսին ևս սրբացնել, կամ, ոնց դու ասացիր, իսկ եթե չեն սրբացվելու, ապա ապացույցների ճնշումից ելնելով փոխվելու է նրանց կարգավիճակը, ազգի դավաճանից դեպի ազգի հերոս :)


Չէ դե ում տենանք խոմ չպե՞տկա դնենք սրբացնենք :lol: :lol: :D


Вернуться к началу
 Профиль  
 
 Заголовок сообщения: Re: Армянская апостольская церковь: Вчера, сегодня, завтра...
СообщениеДобавлено: 16 июл 2013, 14:44 
Не в сети
Аватара пользователя

Зарегистрирован: 09 июл 2013, 14:19
Сообщений: 8818
Очков репутации: 1

Добавить очки репутацииУменьшить очки репутации
Փորձենք շարունակել այս կառույցի գործունեությունը: Ի՞նչ պետք է անի ազգաին եկեղեցին:
1* Փոխի հայ ազգի մեծամասնության սխալ աշխարհանկալումը, այստեղ հարցերը բազմաթիվ են սկսած ապռելակերպից:
2* Միավորի սփյուռքը մայր Հայաստանի հետ:
3* Ոչնչացնի աղանդները և այն բոլոր ուժերը, որոնց շահերը հակասում են պետության շահերին, կամ էլ նրանց, որոնք խանգարում են պետության կայուն զարգացմանը: Իսկ ոչնչացում ասելով ինկատի չունեմ զուտ ֆիզիկական, այլ ոչնչացնել նրա աշխարհնկալումը նրան դնելով փաստերի ճնշման տակ:
4* Սկզբնական գաղափարը պետկ է լինի հայ ազգի միավորումը դեպի բարելավում, իսկ վերջնական փուլը պետկէ լինի այդ նպատակին հասնելը, ժամանակի ընթացքում զարգացնելը և պահելը:

Փորձեք ուղղել, ջնջել կամ ավելացնել այս կետերը, իսկ եթե չկան, կամ էլ մենք չենք տեսնում անցնենք նրանց քննարկման: :D


Вернуться к началу
 Профиль  
 
 Заголовок сообщения: Re: Армянская апостольская церковь: Вчера, сегодня, завтра...
СообщениеДобавлено: 16 июл 2013, 16:43 
Не в сети
Администратор
Аватара пользователя

Зарегистрирован: 24 фев 2012, 14:57
Сообщений: 22387
Откуда: Армения, Ереван
Очков репутации: 13

Добавить очки репутацииУменьшить очки репутации
Լավ էր ասված - ու այս ամենը մի արտահայտությամբ կոչվում է ազգանպաստ գործունեություն:

_________________
Приходите в мой дом...


Вернуться к началу
 Профиль  
 
 Заголовок сообщения: Re: Армянская апостольская церковь: Вчера, сегодня, завтра...
СообщениеДобавлено: 17 июл 2013, 13:48 
Не в сети
Аватара пользователя

Зарегистрирован: 09 июл 2013, 14:19
Сообщений: 8818
Очков репутации: 1

Добавить очки репутацииУменьшить очки репутации
Արաջին կետին ես չեմ անդրադառնա, որովհետև անձամբ շատ բան չգտեմ և աշկը սարքելու տեղը ունքնել կտամ կքանդեմ :)
Կփորձեմ խոսել սփյուռքի մասին, չնայած ես մեծ բան չեմ էլ կարող ասել ավելի մեծ մարդիք կան որոնք այդ հարցին կտան սպառիչ պատասխաններ:
Իմ կարծիքով սփյուռքը պետկը միավորվի հայաստանի հետ և տնտեսական շահերով և քաղաքական, գլխավոր նպատակը պետկը լինի ազգաին ծրագրի իրականացումը:
Տնտեսական առումով պետկ է լինեն համագործաքցություններ, ասենք թե հայաստանում կոֆեի պլանտացիա չի աճում, բայց մենք էլ չենք ուզում բռազիլական կոֆեն առնենք, ինչ-որ հայ բիզնեսմեն ԱՄՆ կամ Բռազիլիա կամ մեկ ուրիշ տեղ, որտեղ հնարավորա կոֆե աճացնել, ինքը դնումա իրա բիզնեսը, իրա կոֆեն հասնումա Հայաստան, վաճառվումա սովորական գնից միքիչ էժան, դրա փոխարեն պետությունը կանգնումա իրա թիգունքին, որ ոչ ոք իրան չկարենա նեղի, դրանով էտ մարդու գործը մեծանումա ու իրա ապրանքը բացի Հայաստան արտահանվելու արտահանվումա նաև ուրիշ պետություններ, եթե շատ էլ ֆռանք կարանք հնենց անենք, որ այդ մարդը գա Հայաստան էլ դնի իրա գործը, Հայաստանում էլ կոֆե աճացնի, ապահովի մի քանի հազար մարդուն գործով ու ամենա կարևորը՝ մի քանի տարով հարկ չմուծի: Եթե վրցնենք Գերմանիաից օրինակ նրանք 1945թ. հետո մեր նման չթողին ու արտագաղթին, նրանք մնացին իրանց պետությունըմ, կազմավորեցին իրանց պետությունը ու ամենա առաջինը դուրս եկան կրիզիսից: Ի՞նչ էին իրանք անում ու ո՞նց էին անում: Պարտությունից հետո պետությունը չեր կարող իր վրա վրցնել գործարանները և այդ պատճառով բաժանեց մասնավորներին, կաին գործարաններ որոնք ընդհանրապես ձրի տրվեցին, կաին այնպիսիները, որ տրվեցին ջրի գնով, բայց նրանք մեր Լևոն Պետրոսյանի նման չբաժանեցին, նրանք տալուց կնքում էին պայմանագիր, որ տալիս ենք սրան այս գնով, ազատում էնք հարկերից, պայման ենք դնում, որ մասնավորը այսքան ժամանակի ընթացքում պետկ է ունենա այսքան աշխատող և այդ ամենը չիրականացնելու կամ էլ վատ իրականացնելու համար պետկ է պատժվի այս ձևով: Այս մոտեցմամբ նրանք հասան մեծ հաջողությունների: Մյուսը եղել է աշխատանքի դաասավորումը, այդ դասավորումը մեր մոտ եղել է ԽՍՀՄ-ի ժամանակ, իսկ հիմա համարյա չկա: Խոսքը գնում է այն մասին, որ այս կազմակերպության, ավտոմեքենա արտադրող ձեռնարկության, ակ սարքողները միավորվում են իրար հետ /չեմ հիշում այդ միավորումը ոնց են կոչում/ արտադրում են իրանց ակերը, ներկայացնում են իրանց առաչընթացները, հետընթացները, բողոքները, ակնկալիքները և այլ իրենց հուզող հարցեր: Սա նույնպես բերեց մեծ առաջընթացների: Հիմա եթե մենք կիրառենք այս մեթոդը, ոնց որ պետք է, մենք էլ կհասնենք մեծ վերելքների, չնայած որ մենակ սա բավարար չէ:
Մյուս կողմից Հայաստանը չպետկ է դառնա զուտ ներկրող պետություն, շատերը գիտեն, որ սփյուռքում հայերը երանի են տալիս ուտեն հայկական բանջարեղեն, մրքեղեն, խմեն հայկական ջուրը, հաքնեն հայկական կոշիկ և այլ մթերքներ, որոնք Հայաստանը շուտ արտադրել է և հասել է հաջողությունների արտաքին շուկաում, բացի դրանից կան այնպիսի առավերություններ, որ ունի մենակ Հայաստանը և մի քանի այլ երկրնել, խոսքը վերաբերվում է համով հոտով մրքերին, բանջարեղենին, ջրին... Այս կողմից ես եթե լինեմ այդ ամենը նախաձեռնուղը, պարզ է, որ ես չեմ ուզի, որ սփյուռքահայը երանի տա հայկական ինչ-որ բանին. իսկ օտար ազգության մարդը վեյելի հայկականը, դրա համար պետկը բացել հայաշատ համայնքներում հայկական խանութներ, որտեղ կվաճառվեն զուտ հայկական ապրանքներ, այսպիսով/չնայած երևի շատ բաներ բաց թողեցի, կամ էլ միքիչ խելացի, ճիշտ կամ էլ լավ չասացի/ կապը սփյուռքի հետ ավելի կամրապնդվի, և կարելի կեղնի անցնել լուրջ քաղաքական գործունեությանը:
Մեր բոլոր հայերից երազանքը հետ բերել մեր պապական հողերը, վերանորոքել այդ տները, ջնջել թուրքական աղպը, երևի հայաստանում գտնվող հայը ավելի քիչ է մտածում այս ուղությամբ, կամ ավելի ճիշտ երազում, քանց թե օտար երկրում գտնվուղ հայը, այսինքն մեր շահերը համնկան: Սփյուռքահայը համոզվելով, որ Հայաստանը ջուր չի ծեծում և գործը խոսք է, նա ուղղակի միանգամից կմիանա այդ ծրագրին, բայց հող ետ բերելը կլինի անիմաստ այնքան ժամանակ մինջևը ամեն հայ ընտանիք չունենա 7 երախա ու ավել, իսկ բնակչության թիվը չկազմի 7 միլլիոն, առանց այս նախադրյալի մեզ եթե հաջողվի Սևրի պայմանագրով կամ մեկ ուրիշ ձևով Թուրքիաից հող պոկել, մեզ անմիջապես տեղի քուրդերը ու թուրքերը կուտեն: Այստեղ կա ուրիշ մոտեցման ձև, մենք նպաստում ենք քուրդերին, որ իրենք հայկական լեռնաշխարհից դուրս իրենց պետությունը ձևավորեն, հետո Թուրքիան դնում ենք փաստի առաջ՝ ընդունել հայկական ցեղասպանությունը և վճարել մեզ հարկ, ընդունել Սևրի պայմանագիրը և վերադարձնել այդ պայմանագրով նշված տարածքները, Թուրքիան չի ընդիմանա և խելոք կկատարի մեր պահանջները եթե մենք գերազանցենք իրենց, խոսքը գնում է ոչ թե միայն տնտեսական, քաղաքական կամ էլ ռազմական առումով այլ, ընդհանրապես գերազանցենք՝ հոգեպես, կազմակերպվածությամբ, այդքան տարվա ընթացքում հասած արդյունքով և միասնականությամբ, տպավորությունը թուրքերի մոտ կեղնի այնպիսին, որ սփյուռքի հայությունը /ասենք թե քանակը չի փոխվել մնացել է 10 միլլիոն, և Հայաստանի հայությունը, ոնցվոր նշեցի վերևում 7 միլլիոն/ և Հայաստանի հայերը, քանակությամբ 17 միլլիոն, հերոսաբար հելել են իրենց դեմ, որ առնեն իրենց պապերի վրեժը, թուրքերի րեակցիան պարզից էլ պարք է :lol: :lol: ՝ փախիր փրկվիր :lol: անկասկած նրանց կկատարեն մեր ասածը, և նույնիսկ կարող են դաշինք կնքեն :lol: , պարզ է, որ նրանք չեն դնի ու միանգամիվ համաձայնվի, այլ կդիմեն սկզբիվ Ռուսաստանին, ՆԱՏՕ-ին, ԵՄ-ը, ԱՄՆ-ին, ստանալով բացասական պատասխան կհամաձայնվեն, իսկ բացասական պատասխան ստանալու համար, սփյուռքահայերը կճնշեն այդ երկրներին, կդնեն իրենց պայմանները և ամեն ձև կխանգարեն, չթողնելով նրանց օգնության հասնել Թուրքիաին: Այս ամենը կարող է լինել միայն 15-25 տարվա ծրագիր, որովհետև 2 միլլիոնից 7 միլլիոն հասցնելը և այլ խնդիներ լուծելու համար պետկ է երկար ժամանակ:


Вернуться к началу
 Профиль  
 
 Заголовок сообщения: Re: Армянская апостольская церковь: Вчера, сегодня, завтра...
СообщениеДобавлено: 17 июл 2013, 14:08 
Не в сети
Аватара пользователя

Зарегистрирован: 09 июл 2013, 14:19
Сообщений: 8818
Очков репутации: 1

Добавить очки репутацииУменьшить очки репутации
Ես ոնցվոր թե մի պահ շեղվեցի եկեղեցուց և չներկայացրեցի նրա անելիքը :lol: :lol:
Եկեղեցին պետկը խաղա այստեղ միավորող, ոքեվորող, հանգստացնող, ներշնչու և այլ հոգևոր դերեր: Կարևորագույներից մեկը պետկ է լինի Հայաստանում և սփյուռքում գտնվող հայերին ծանոթացնել իրենց պատմության հետ, ծանոթացնել ոչ թե, ոնց որ ներկայացնում է դպրոցական դասագիրքը, այլ ավելի խորը, շեշտը դնելով հայ ազգի ոքեղեն, հոգևոր ուժերի վրա, նաև խոսելով հայերի աշխատասիրության; կազմակերպվախության; ճկունության; փառավոր անցյալի; աշխորհում 1-5 տեղերը զբեղեցնոլու մասին և ռազմական, տնտեսական և նաև գիտական կողմերից; Խոսել հայոց լեզվի յուրահատկության, նրա մի ժամանակ հռչակավոր լինելու մասին, ապացուցել այս ամենը, ներկայացնել գրքերում, հաղորդումներում, գովազդներում, ներկայացնել ամեն ձև և փաստերի վրա հիմնված, սրանով եկեղեցին հայերին անընդհատ հիշեցնի այն լավ ու վատ օրերի մասին, մեր արած լավը, մեր գործած վատը, կներկայացնի խնդիրները և սխալներ, նրանց լուծման ձևերը, կբերի այն լավ ժամանակներից լավ ու ճիշ օրինակներ և այլ բաներ: Նաև նա պետկը ջանի, որ պետությունը լինի հայի մեչկի կանգնած/այսօրվա իմաստով չէ :lol: :lol: / չթողնի, որ պետությունը գործի մեծ սխալներ, ուղորդի նրան, ուղորդի հայությանը, այնպես անի, որ ամեն հայ հա,արի 7 երեխա ունենալը պարտադիր, ցանկալի, գովերի... գործ, սփյուռքահայերի երեխաներից 3 ուղղարկի 25 տարեկանից հետո Հայաստան մշտապես ապռելու համար, մինչ Հայաստան գալը այնպես արված լինո, որ սփյուռքահայը տիրապետի հայոց լեզվին, կարողանա գործածել շա հայկական տեռմիններ: Եկեղեցին պետկը աշխատի, որ հայը չթողնի ու հեռանա Հայաստանից, չբաժանվի և այդ ամենի համար պետկ է ստեղծվեն այնպիսի պայմաններ, մարդիք պետք է ստանան այպիսի դաստարակություն, որ այդ ամենը իչեցվի մինիմումին: Հայը պետկա իմանա, որ ինքը հույսը պետկը դնի առաջինը իր վրա, հետո իր կողկի հայի վրա, հետո պետության վրա, հետո եկեղեցու վրա և որպեսի այս ամենը չլինեն փուչ խոսքեր պետկ է աշխատել նաև այս ուղղությամբ:


Вернуться к началу
 Профиль  
 
 Заголовок сообщения: Re: Армянская апостольская церковь: Вчера, сегодня, завтра...
СообщениеДобавлено: 19 июл 2013, 16:53 
Не в сети
Аватара пользователя

Зарегистрирован: 09 июл 2013, 14:19
Сообщений: 8818
Очков репутации: 1

Добавить очки репутацииУменьшить очки репутации
3* Ոչնչացնի աղանդները և այն բոլոր ուժերը, որոնց շահերը հակասում են պետության շահերին, կամ էլ նրանց, որոնք խանգարում են պետության կայուն զարգացմանը:

Սրանք վերջերս շատ են շատացել, դա գալիսա ազատության սխալ օգտագործումից, եկեղեցու ոչ ազգաին լինելուց, եթե եկեղեցին դառնա ազգաին կառույց, ապա նրան կմիանա հայ ազգի զգալի հատվածը, իսկ աղանդները կհալածվեն հենց հայ մարդու կողմից, ոչ թե որպես սխալ քրիստոնեությունը կամ էլ մեկ ուրիշ կրոնը քարոզող կառույց, այլ որպես պետականությունը խալխլող, պառակտող, հայ ազգի նպատակին հակասող կառույց, այսինքն Հայաստանում կրոնական և հոգևոր տեսանկյունից միայն եկեղեցին կլինի գլխավոր:
Այն ՝՝հովիվիկները՛՛, որոնք համարում են իրենց Աստծու խոսքը տարածողներ կվոչնչացվեն 3 ձևովո՝ 1* Հոգեպես, այսինքն չեն դիմանա մարդկանց բողոքներին; 2* փաստերի ճնշման տակ, այսինքն չեն դիմանա եկեղեցու և մտավորականների բերած փաստերին և ստիպված կեղնեն կամ հանձնվել, կամ էն նրանց համախողները երես կթեքեն նրանցից; 3* ֆիզիկապես, այսինքն այն ՝՝Աստծու խոսքը տարարածուղները՛՛, որոնք ֆինանսավորվում են դռսինց, ունեն հզոր հովանավորներ, խափում են մարդկան (մորմոնները) և այլ ազգաքանդ գործերով են զբաղված, կհետապնդվեն, կամ կհեռացվեն Հայաստանից, կամ կձեռփակալվեն, կամ կսպանվե, իսկ նրանց մուտքը Հայաստան կլիի խստիվ արքելված:
Այն օլիգառխիկները, որոնք շահագործում են ազգին, ունեն մեծ ՝՝Авторитет՛՛, արևմուտքի, արևելքի, հյուսիսի կամ էլ հարավի թևի տակ են կվոչնչացվեն 3 ձևով՝ 1* հայ ազգի կմբոստանա նրանց դեմ և կպատ-ի նրանց տարբեր ձևերով, շարժումը կկազմակերպի եկեղեցին կհովանավորի պետությունը;2* ֆինանսապես, այսինքն հայկական պետականությունը նրանց կկանգնացնի ֆինանսական ճգնաժամի առջև; 3* մահապատի, մինջև մահապատիժը նրանցից կխլվի իրենց ունեցվածքը, հետո կհենթարկվեն մահապատիժի:
Այն նախագահները կամ էլ ուրիշ պաշտոնյաներ, որոնք կոգտագործեն հայ ազգին, և չեն կատարի իրենց դեմ դրված պահանջները, նորից կհեռացվեն պաշտոնից, եթե պետականությունը չկարողանա լուծի այդ խնդիրը, խնդիրը կլուծի եկեղեցին, համախմբելով հայերին և հիշեցնելով թե ով է տան տերը (այսինքն հայ ազգը):
Եկեղեցին պետության մեջ կխաղա միավորող և արքելափակող դեր:


Вернуться к началу
 Профиль  
 
 Заголовок сообщения: Re: Армянская апостольская церковь: Вчера, сегодня, завтра...
СообщениеДобавлено: 03 апр 2014, 16:51 
Не в сети
Аватара пользователя

Зарегистрирован: 09 июл 2013, 14:19
Сообщений: 8818
Очков репутации: 1

Добавить очки репутацииУменьшить очки репутации
Согласны ли вы с Самвел Карапетяном?





03.04.2014
Սամվել Կարապետյան, «Հայկական ճարտարապետությունն
ուսումնասիրող հիմնադրամի» երևանյան գրասենյակի նախագահ, հուշարձանագետ


-Քրիստոնեության 1700-ամյա պատմության ընթացքում հայ եկեղեցին ժամանակային որոշ հատվածներում եղել է քաղկեդոնական: Արտաքուստ՝ առաքելական և քաղկեդոնական եկեղեցիների միջև տարբերությունը դավանաբանական է, սակայն չե՞ք կարծում, որ կրոնական վարագույրի հետևում կանգնած են աշխարհաքաղաքական խնդիրներ:

- Առևերույթ այն դավանաբանական է, բայց խորքում միանշանակ քաղաքական բովանդակություն ունի: Հայ Առաքելական եկեղեցին հովանավորվում էր մեզ նվաճած ազգերի կողմից` քաղկեդոնականության շրջանում՝ ընդդեմ քաղկեդոնականների, կաթոլիկության շրջանում` ընդդեմ հայ կաթոլիկների: Թե պարսից շահերը, թե օսմանյան սուլթանները հովանավորում էին Հայաստանի իրենց հատվածում գտնվող առաքելադավանությանն ընդդեմ նույն հատվածի հայերի, որոնք չէին դավանում Հայ Առաքելական եկեղեցուն: Օրինակ, սուլթանները հովանավորում էին Պոլսո պատրիարքին և Մշո Սուրբ Կարապետ վանքի վանահորը, որ թեմական կենտրոն էր՝ ընդդեմ նույն Տարոն գավառի հայ կաթոլիկ գյուղերի: Պարսից շահերը հովանավորում էին էջմիածնի կաթողիկոսին`ընդդեմ Նախիջևանի տարածքում գտնվող հայ կաթոլիկ գյուղերի: Երևանի խանի տրամադրած խանական զորագնդի գլուխ անցած էջմիածնի վարդապետները 16-17 դարերում արշավում էին Նախիջևան և հրդեհում էին հայ կաթոլիկ գյուղերն ու եկեղեցիները: Սրանք շատ կարևոր փաստեր են և միշտ պետք է իմանանք, որ դրսից շատ ավելի լավ է երևում հայ առաքելականի ու կաթոլիկի միջև տարբերությունները:

Երբ նայում ենք դարերի խորքերը`տեսնում ենք, որ հայ կաթոլիկը զենք էր վերցնում. Կիլիկիան, հակառակ անտանելի իրավիճակի, ամեն դեպքում բավական հարատևեց, և պետական կրոնը`գոնե վերջին շրջանում, կաթոլիկ էր: Արտազի իշխանությունը`Մակու կենտրոնով, որ Կիլիկիայից հետո միակ ազգային տարածքն էր և 1426թ. ընկավ, դարձյալ կաթոլիկ իշխանություն էր: Վերջին բերդի իշխանը, որ Ատրպատականի շահ Իսմայիլի շուրջ 6 տարվա պաշարմանը դիմադրելուց հետո 1500-ականների սկզբներին ընկավ, դարձյալ կաթոլիկ էր:

Մեզ նվաճաճ օտար ազգերը մեր ատամները հաշված ունեին և շատ լավ տեսնում էին, որ կաթոլիկը զենք է վերցնում: Իսկ Հայ Առաքելական եկեղեցին գերազանց աշխատող, պարտաճանաչ հարկահավաք կառույց էր, որի կարիքը ցանկացած նվաճողը ունի: Ընտրագույն հավաքում էր՝ քամելով սեփական ազգին, հավաքում էր վերջին կաթիլներն ու բարեխիղճ փոխանցում՝ Արևելյան Հայաստանի պարագայում՝ շահական գանձարանին, արևմտյանի դեպքում՝ սուլթաններին ու փաշաններին: Առաքելական եկեղեցին ընտիր ստրկամիտ ու ստրկամտական ծառայություն մատուցող կառույց է, և բոլոր մեր կաթողիկոսները պարգևատրվում էին սուլթանական շքանշաններով՝ զարդարելով կուրծքը կիսալուսիններով:

-Անկախ դավանանքից՝ երկու դեպքում էլ գործ ունենք հայ ազգի հետ: Ըստ ձեզ՝ ո՞րն է պատճառը, որ նույն ազգը տարբեր դավանանքների դեպքում իրեն տարբեր կերպ է դրսևորում:

-Դա հասկանալու համար գաղափարաբանական տարբերությունների ակունքը պիտի հասնել, որն անելու համար՝ ի հակառակ իմ մեծ ցանկության`ժամանակի սղության պատճառով չեմ կարող անել, սակայն շատ կուզենայի, որ ինչ-որ մեկը պրպտեր գաղափարաբանական կոդերն ու պարզեր, թե ինչ սերմեր է պարունակում տվյալ դավանանքի գաղափարաբանությունը, որ իր ցանքսի դեպքում աշխարհընկալման տեսանկյունից բոլորովին տարբեր պտուղներ են մեջտեղ գալիս: Սակայն ես կարող եմ խոսել այս երկու դավանանքների արդյունքների մասին: Հայ կաթոլիկի և մեկ այլազգի կաթոլիկի վերաբերմունքը տարբեր երևույթների վերաբերյալ գրեթե նույնն են: Այսինքն գաղափարաբանությունը ազգային տեսակ է ձևավորում, ու այստեղ խնդիրը լավն ու վատը չէ, այլ՝ կենսունակ և նվազ կենսունակ լինելը:

Եթե դիտարկենք ճարտարապետությունը որպես գաղափարաբանություն արտահայտող միջոց և վերցնենք առաքելական եկեղեցին, ապա կտեսնենք, որ այն ունի բարձ բեմ, որը չունի քաղկեդոնական եկեղեցին ու նաև կաթոլիկ եկեղեցին, որը ես համարում եմ քաղկեդոնականության իրավահաջորդը և, անշուշտ՝ ոչ առանց հիմքի: Այս իմաստով կաթոլիկ կամ քաղկեդոնական եկեղեցում բեմը, որտեղ հովիվն է կանգնում, աղոթասրահի համեմատ ուղղակի կես աստիճան է բարձր ու հոգևոր հովվի` ծիսակատարություն իրականցնելու վայրը իր հոտի կանգնելու վայրից շատ աննշան է ընդգծված: Իսկ մեր մոտ պիտի աստիճաններով բարձրանաս, այսինքն կես մարդաբոյ բարձր է: Բարձր բեմը շեշտում է «ես»-ը: Քահանան բարձրից ու վերևից է նայում իր սեփական հոտին: Ես կուզենայի նաև տարբերությունները դիտարկել երաժշտության պարագայում, քանի որ հոգևոր երաժշտություն շատ եմ սիրում, և նույնիսկ շարականներ եմ երգել երիտասարդ տարիքում: 22 տարեկանում Ստեփանակերտի հանրախանութում մի ձայնապնակ գնեցի` կաթոլիկ հոգևոր մեսսաներ էին: Ես չեմ կարող բացատրել, թե ինչ զգացողություններ ունեցա այն ժամանակ: Տարիների հեռվից` հիմա, կարող եմ ասել, որ ոգու ու շնչի հարց էր: Ինձ միշտ քաղցր են մեր շարականները, բայց հայ հոգևոր երաժշտությունից խեղճությունն ուղակի ծորում է: Հայ հոգևոր երաժշտությունը հոգևոր աղերսական է, իսկ կաթոլիկ հոգևորը`մարտական ու ռազմական: Երկուսի մեջ էլ ասում է. «Ողորմիր», բայց մեր մոտ «Ողորմյա տեր» ասում է լացելով, խնդրելով ու աղերսելով. նոտաները խեղճություն են բուրում միայն: Իսկ կաթոլիկ մեսսաներում նույն «Ողորմյա տերը» պահանջ ու հրաման է, կռիվ է բարձրյալի հետ. սա է իմ ուզածը:

-Ըստ Ձեզ՝ ինչո՞ւ հայ եկեղեցին չի կարողանում վեր կանգնել 5-րդ դարից հետո՝ աշխարհաքաղաքական ընտրության հետևանքով ստեղծված իրավիճակից ու ադեկվատ լինել ազգային խնդիրների հանդեպ:

-Ես տարբեր դրվագներում նկատել եմ, որ հայ առաքելական եկեղեցու պարագայում գաղափարը շատ է կարևորում «ես»-ը, իսկ քաղկեդոնականությունը գործում է «մենք»-ի համար: Քաղկեդոնական կամ կաթոլիկ եկեղեցու ուսմունքի գերակա արժեքը` հանուն որի կարող էին ապրել ու պետք եղած ժամանակ նվիրվել ու կյանքը զոհաբերել՝ դա հայրենիքն է: Կաթոլիկ եկեղեցին իր հոտին դարեր շարունակ դա է փոխանցել՝ վասն հայրենյաց: Մինչդեռ մեր պարագայում կարևորվել է հավատքը, Քրիստոսը, խաչը: Սա փաստող բազմաթիվ օրինակներ կան: Դեռևս Պապ թագավորի սպանությունը, երբ եկեղեցին դաշնակցեց թշնամու`հույների հետ և դուրս եկավ սեփական թագավորի դեմ: Երկիրը պահելու համար պետությունը բանակ պիտի ունենար, իսկ զորք պահելու համար լուրջ ներդրումներ էին հարկավոր: Մինչդեռ այնպիսի վիճակ էր, որ երկրի կեսը վանքապատկան էր. ամբողջ գավառներ՝ 150 գյուղերով, հասույթն ամբողջը վանքինն էր, ու վանքը պետությանը հարկ չէր տալիս: Թագավորը ճարահատ դուրս եկավ վանքի դեմ, հոգևորականությունից ուժով բռնագրավվեց և արքունի կալվածք հայտարարեց, այսինքն պետականացրեց, որպեսզի հասույթը գնա պետությանն ու պետությունը երկիր պահի: Այս կառույցն, ըստ իս՝ ի ծնե-ի բնե, պետականամետ չի եղել և իր գրպանն ավելի է կարևորում, քան սեփական հարազատ հայրենի թագավորությունն ու դավադիր ձևով սպանեց թագավորին: Իսկ շարժառիթն այն էր, որ թագավորը գրպանին էր կպել: Բայց ո՞ւմ գրպանին: Հայ չե՞ք : Ինչ կառո՞ւյց եք դուք:

Ես ուզում եմ այստեղ հիշել նաև Խրիմյան հայրիկի՝ հայտնի ժողովին մասնակցելու պատմությունը, որտեղ տարբեր ազգերի ներկացուցիչներ էին եկել իրենց դարդն ու ցավը ներկայացնելու համար: Տեղական թերթերը, որ լուսաբանում էին այս ժողովի աշխատանքները՝ ծաղրանկարներ էին արել այս մասին: Ծաղր են նկատել, որովհետև մեր մեջից մի աշխարհիկ ներկայացուցիչ չենք կարողացել գտնել ու որպես պատգամավոր` հոգևորական ենք ուղարկել: 19-րդ դարում հոգևորականը քաղաքական խնդիրներ հետապնդի և ազգի իղձերը բերի ներկայացնի՞: Այդ ժողովին միակ ազգը, որի ներկայացուցիչը սևազգեստ մի հոգևորական էր` մերն էր: Համեմատության համար եթե նայենք հարևան Վրաստանի պատմությանը, ապա կտեսնենք, որ քանի-քանի վրաց թագավորներ, երբ իրավիճակը ծայրահեղորեն դժվար էր, մահմեդականություն ընդունեցին և թագավորությունը պահեցին, այսինքն կրոնը դա վարագույր է: Եթե երկիրը պահելու համար պետք է որ ես լինեմ կանաչ, խնդրեմ՝ կլինեմ կանաչ և պետությունս կպահեմ. այդպես քանի-քանի վրաց թագավորներ 16-18 դարերում կոչվել են խաներ: 1724թ., երբ Օսմանյան զորքը մտավ Թիֆլիս ու գրավեց Տփխիսը, թագավորը միանգամից մահմեդականություն ընդունեց, իսկ մելիքների տոհմից հայ քաղաքապետ Բեհբությանը հանուն խաչի նահատակվեց որդու հետ, և որի մարմինը քաղաքի պարիսպից կախ էին տվել թուրքերը և դեռ օրեր շարունակ այդպես կախված մնաց, որովհետև դիակը հուղարկավորելու համար խոշոր գումար էին պահանջել, և հանգանակությամբ են այդ գումարը հավաքել ու հետո նրա աճյունն ամփոփել Խոջիվանքում:

Մեր տեղական տարբերությունը նշեմ: Ջավախքում կողք կողքի ապրող կաթոլիկ ու առաքելական գյուղեր կան: Առաքելական գյուղ մտնելիս, երբ հարցնում եմ նրանց որպիսությունը, որպես պատասխան միայն բողոք եմ լսում: Լացում են, թե ջուր չունեն, շենքը փլվեց, սա եղավ, այն եղավ: Մտնում ես հարևան հայ կաթոլիկ գյուղը, ասում են. «Փառք աստծո, լավ ենք, ջուրը չունեինք, բայց 5 տարի առաջ միացանք ու մեր ուժերով էսինչ տեղից բերեցինք»:

Դարերի բովում երևում է երկու եկեղեցիների ճկունության հարցը, թե որն է ավելի կենսունակ և սուր իրավիճակներում հնար տալիս, որ մարդը ինչ-որ մի այլ ձևի մեջ շարունակի գոյատևել և գոյատևեցնել երկիրն ու պետությունը: Եթե քարտեզի վրա ներկենք այն տարածքները, որոնք այսօր աշխարհում իրենց կամքն են թելադրում. Բրիտանիա, Գերմանիա, ֆրանսիա, ապա կտեսնենք, որ դրանք կաթոլիկ երկրներն են: Կամ՝ Իսպանիան: Այս պետությունները օվկանոսներն ու աշխարհամասերը միմյանց հետ կիսելու պատերազմներ էին տալիս: Լեհաստանն անգամ կայսրություն է ունեցել: Կարևոր ազգությունն ու ապրելու տեղը չէ, այլ՝ դավանանքը, որը քաղկեդոնադավան ազգերին կայսրության մակարդակի հասցրեց, քանի որ այս դեպքում կարևորը «մենք»-ն է, ոչ թե՝ «ես»-ը:



Вернуться к началу
 Профиль  
 
 Заголовок сообщения: Re: Армянская апостольская церковь: Вчера, сегодня, завтра...
СообщениеДобавлено: 03 апр 2014, 16:54 
Не в сети
Аватара пользователя

Зарегистрирован: 09 июл 2013, 14:19
Сообщений: 8818
Очков репутации: 1

Добавить очки репутацииУменьшить очки репутации
-Մերօրյա իրականությունում այլ կրոնական կազմակերպությունների ներկայացուցիչները հանրությունում պիտակվում են որպես աղանդավորներ: Ինչո՞ւ մենք հանդուրժող չենք մեր իսկ ազգի նկատմամբ:

- Մի ժամանակ այս հարցը թուլացել էր, բայց վախենամ որ հիմա նորից կսրվի, որովհետև պատմությունը ցույց է տվել, որ հայ առաքելական եկեղեցին որքան զորացել է, այնքան հակադրվել է իր իսկ ազգի այլ հատվածներին: Նախորդ դարի 20-ականներին հայ կաթոլիկներին նույնիսկ հայ էլ չէին ասում, արհամարհաբար ֆռանգ էին կոչում: Հիմա նորից սկսել են, որովհետև առաքելականն իր տեղը նորից պնդացրել է: Որքան պնդացնում է, այնքան ազգի հերն անիծում է: Պառակտելով, չընդունելով իր ազգի տարբեր հատվածներին, կարևորելով հավատքի իր նեղ ուղղությունը՝ փոխարենը կարևորելու իր ազգն ու հայրենիքը: Թեպետ, պետք է ասել, որ քաղկեդոնադավանների նկատմամբ այս վերաբերմունքը երկուստեք է եղել, անշուշտ: Նրանք էլ հայ առաքելականներին անվանել են հերձվածողներ կամ ճշմարիտ ուղուց շեղվածներ: Բայց խնդիրն այն չէ, թե նրանցից ով էր հերձվածողը, կամ հերձվածող լինել-չլինելը չի խնդիրը, այլ թե հանուն ինչի է գաղափարն ուղղորդում իր հոտին: Եթե նայենք պատմությանը՝ հայ առաքելական կամ միաբնակ եկեղեցու հետևորդ են եղել մի քանի ազգեր. ասորիներ, ղպտիներ, հաբեշներ և ուտիները: Սա մի վիճակագրություն է, որին նայելով հասկանում ես, որ մենք դեռ լավագույն վիճակում ենք: Ասորիները մինչև այս վերջին տարիները դժվար կացության մեջ էին. շվեդները նրանց վերջին մնացորդներին հրավիրեցին իրենց մոտ, և իրենք Սիրիայի իրենց տարածքը միահամուռ լքեցին ու գնացին Շվեդիա: Այսինքն սա հավատքի այն ուղղությունն է, որ իր դավանանքը պաշտող ազգերին երբեք չի սովորեցրել ապրել հանուն հայրենիքի: Եթե գերագույն արժեքը հայրենիքը չէ, այլ հավատքն ու խաչը, որն ամեն երկրում ու հողում էլ կարելի է տնկել, ինչպես որ հայերն են անում, ու աշխարհի չորս ծայրերում էլ մի եկեղեցի կտեսնես, որովհետև կարևորել ենք խաչն ու տնկել էդ խաչը ամեն հողում: Սակայն եթե քո հայրենիքում չես՝ դպրոց էլ բացես, եկեղեցի էլ կառուցես` ոչինչ չես կարող անել. հայրենիքն է միայն, որ պայման է ազգի գոյության: Ամբողջ աշխարհով մեկ ուծացված համայնքներ են, ու այս պրոցեսն անվերջ կրկնվում է: 4-5 տարի առաջ Հայաստանից Կրասնոդար գնացած հայ ընտանիքի զավակներն արդեն հայերեն չեն կարողանում խոսել, ու եթե նախկինում մի դար կարելի էր քարշ գալ մինչև լեզվակորույս լինելը, ապա հիմա աշխարհը շատ արագ է զարգանում:

Ուտիները: Մի հրաշք ժողովուրդ: Կովկասյան լեռնցի, դաղստանյան ժողովուրդ են, որ 5-րդ դարում դժբախտություն են ունենում դառնալ հայ առաքելական եկեղեցու հետևորդ: Այսօր երկիր թատերաբեմը լքեցին. այլևս չկան: Ուտիները: Սարգիս Կուկունյան, Գրիգոր Նիկողոսյան՝ Սարդարապատի ճակատամարտում մեծ ներդրում ունեցող մարտիկներ, Արևմտյան Հայաստանի ազատագրության հարցում որքան ուտի ֆիդայիններ կային, դարերի ընթացքում մեր ճակատագիրը կիսած մի ժողովուրդ: Նրանք գիր չունեին ու իրենց գրավոր լեզուն հայերենն էր: Քուրի ձախ ափին էին ապրում` Կուտկաշենի շրջան՝ Վարդաշեն, որտեղ 1870թ. բացված սուրբ Մեսրոպյան դպրոց էր գործում մինչև 1945թ: Չորս եկեղեցիներ կային, գերեզմանոցներում միայն հայերեն արձանագրություններով հազարավոր տապանաքարեր, այսինքն կրոնի ճանապարհով հայ մշակույթի կրողներ էին: Սակայն ապրեցնող չի այս կրոնը: 1989թ. բռնագաղթի օրերին նույնիսկ Հայաստանում տեղ չտվեցինք, երբ ադրբեջանցիները նրանց որպես հայ դիտարկելով`վտարել էին: Ուտիները եկան Նոյմեբերյանի շրջան, որի առաջին քարտուղարն ասել էր. «Ու՞տի: Ուտին ինչ ա՞, իբր հայերի համար շատ տեղ ունե՞նք: Ուտի»: Վրաստանում տեղ տվեցին ու հիմա Ղվարելիում են՝ Կախեթի շրջանի: Այսինքն սա մի դավանանք է, որին դավանողը ինքն իրեն տիրություն անելու ունակությունից ընկնում ու կորցնում է իմունիտետ ասվածը. արտաքին ուժերի նկատմամբ դիմադրողականությունը թուլանում է: Կարճ ասած, եթե ուզում ես, որ որևէ ազգ դադարի գոյություն ունենալուց՝ հաջողեցրու իրեն ընդունել տալ հայ առաքելական կրոն, մնացածը ժամկետի հարց է: Դավանել հայ առաքելական եկեղեցի՝ նշանակում է փորել սեփական գերեզմանը:

-Վերադառնալով մերօրյա այլ կրոնական կազմակերպությունների հարցին. նրանց որակելով որպես աղանդավոր, չե՞ք կարծում, որ մեր եկեղեցին ազգը երկճեղքում է:

-Այն կառույցը՝ լինի հոգևոր, թե աշխարհիկ, որը արժևորում և կարևորում է ինչ-որ մի գաղափարաբանական ուղղության, որի հետևորդ չեն քո բոլոր ազգակիցները, արդեն իսկ պառակտիչ ու քայաքայիչ ներգործություն է ունենում: Նման կառույցը, որը միայն քայքայում և պառակտում է`այդ գործելաճով բարոյական իրավունք չունի մերօրյա հայրենիք սողոսկած այլ հոգևոր կառույցներին ինչ-որ մեղադրանք ներկայացնելու: Ես սա ասում եմ ցավոք սրտի, որովհետև ես կուզենայի, որ մեր հոգևոր կառույցը իրավունք ունենար սրան-նրան աղանդավոր անվանելու և լուրջ պայքար տանելու, բայց դրա համար դու պիտի միավորող գաղափարի կրող լինես, իսկ միավորող գաղափարը միայն հայրենիքը կարող է լինի: Մեր եկեղեցին 1700 տարի ոչ սովորեցրեց ապրել հայրենիքի պաշտամունքով, և ոչ էլ այսօր է այդ ճանապարհով առաջանում` շարունակելով իր պառակտիչ, քայքայող, մասնատող, «ես»-ը կարևորող գործունեությունը, որի արդյունքում ամեն հայ մյուսի տակը փորող է և մեկի հաջողությունից նախանձից տրաքող է: Դեռ սրանք արյունով ու սրով չեն գալիս, այլ ժպիտով ու գրքերով են գալիս, ի տարբերություն հայ առաքելական եկեղեցու: Ես մի առիթով ասել եմ, որ կրոնը կարևոր չէ, ու եթե քրիստոնեություն, ապա`մարտական: «Հանուն»-ները պիտի ուղղված լինեն դեպի հայրենիքը: Եթե մահմեդականությունն է սովորեցնում` ուրեմն թող լինի մահմեդականություն, եթե Եհովայի վկան է սովորեցնում` ուրեմն թող լինի եհովայական: Ես շատ կուզենայի, որ կաթիլ-կաթիլ, փոքր աշխատանքներով փորձենք մեր ազգին հուշել, որ հարատևել և ժամանակի մեջ հզորացում են արձանագրել այն ազգերը, որոնց հանունները ուղղված են դեպի հայրենիքը: Որովհետև դրան հավասար այլ արժեք չկա, և մեր պատմության մեջ որոշ դրական փաստեր որ մենք ունենք, դրանք այն իրավիճակներն են, երբ ազգը կամ ազգի մի հատված իր մեջ ուժ է գտել այդ ճանապարհով առաջանալով՝ հանուն հայրենիքի:

- Բոլոր դեպքերում այն արժեքները, որ ստեղծել է հայ մշակույթը՝ լինի դա քաղկեդոնական, թե առաքելական՝ մերն է: Բայց փաստացի, այդ պատմության մի զգալի հատվածին մենք գրեթե ծանոթ չենք: Ինչո՞ւ, ըստ Ձեզ՝ դպրոցներում դասավանդվող «Հայոց եկեղեցու պատմություն» առարկայում քաղկեդոնականությունը ներկայացված չէ:

- Այդ առարկայով նրանք թլպատում ու կռտում են մեր երեխաների ուղեղները: Այնտեղ, բնականաբար, քաղկեդոնական եկեղեցիների մասին չկա, այնտեղ նույնիսկ հայ ժողովրդի մասին չկա: Կա հրով-սրով մեր ազգին ընդունել տված մի օտար կառույցի գաղափարաբանության պատմություն՝ վերնագրից սկսած կեղծ է: Քաղկեդոնականության վերաբերյալ մեկ փաստ ևս ուզում եմ նշել: Մենք 1700 տարվա քրիստոնեական պատմություն ունեցող ազգ ենք, սակայն այդ 17 դարերի մեջ միայն մեկ դար կա, որ ժամանակի հեռավորությունից մենք այն որակել ու առանձնացնում ենք որպես Ոսկեդար: Դա 7-րդ դարն է: Սովորաբար, մշակույթն ինքն իրենով չի կարող միայնակ բարձրանալ, ու եթե մի երկրում մշակույթը զարգանում է՝ նշանակում է, որ գիտություն, գյուղատնտեսություն և այլ ճյուղերը, այսինքն՝ ամբողջ երկիրը համասեռ զարգանում է: 7-րդ դարում, երբ արաբներն իրենց ավերիչ արշավանքներով ներս ու դուրս էին անում, մենք ոչ միայն ազգային պետություն չունեինք, այլև ոտատակ վիճակում էինք, բայց հենց նույն այդ դարում՝ զուտ գաղափարի փոփոխության պատճառով՝ ճարտարապետական արժեքների իմաստով, մենք կարողացել ենք ստեղծել այնպիսի արժեքներ, որ դարերի հեռավորությունից ստվերել է բոլոր այն դարերը, որ մենք ապրել ենք: Եվ դա եղել է այն դարը, երբ Եզր կաթողիկոսից սկսած 7-8 իրար հաջորդող կաթողիկոսներ, պաշտոնապես հրաժարվել էին առաքելադավանությունից և ընդունել էին քաղկեդոնականություն, և որի դավանաբանական արժեքների արդյունքում էլ ստեղծվել էին այդ արժեքները: Անվանելով այն Ոսկեդար՝ մենք միաժամանակ լռում ենք այդ մասին: Դա խնամքով թաքցվել է: Մեր պատմիչները Զվարթնոցի պես տաճարին անունը չեն տվել, խորշել ու հեգնական տոնով անվանել են Առապարի եկեղեցի: Ինչո՞ւ: Որովհետև առաքելական չէր: Եզր կաթողիկոսի մասին դարեր շարունակ գրել են. «Հիրավի ե~զր եղար ազգիս հայոց՝ անվանդ համապատասխան», և Եզր կաթողիկոսի անվան առաջին՝ «Ե» տառը շրջված էին գրում, իսկ Հովհաննես Օձնեցու մասին էլ գրում են. «Երկրորդ լուսավորի~չը եղար արար ազգիս հայոց»: Լուսավորել՝ նշանակում է ունենալ նոր բարձունքների նվաճում, թռիչքներ: Սակայն նայեք Ոսկեդարն ու դրան հաջորդած 8-րդ դարը, որի սկզբին Հովհան Օձնեցին, որ 726թ. Մանազկերտի ժողովով հրաժարվեց քաղկեդոնականությունից և վերադարձավ առաքելականին, ամբողջ Մեծ Հայքի տարածքում 8-րդ դարի մի հուշարձան չունենք: Կարծես վակուում լինի, կարծես չենք ապրել այդ դարը, դա ի՞նչ լուսավորություն էր: Մինչդեռ արձանն են դրել իր հայրենի Օձուն գյուղում ու փառաբանում են: Այսինքն դուք տեսեք ի~նչ անդունդի մեջ ընկղմեց հայ ազգին գաղափարի փոփոխությունը: Ազգը մեկ ամբողջ դար իր զորու չեղավ որևէ արժեք ստեղծելու: Մենք չունենք մեկ հուշարձան, որը թվագրվի 8-րդ դարին: Ոսկեդար և վակուում: Մինչդեռ արաբները Հայաստանին կուլ տալու համար պետք ունեին մեզ կտրել Բյուզանդիայից և քաղկեդոնական աշխարհից. Վրաստանը հաջողեց մնալ, նրանց վրա էլ ճնշում եղավ, բայց Վրաստանը իր աշխարհագրական դիրքի շնորհիվ հաջողեց մնալ և ունեցավ շարունակական զարգացումներ, ու դրանից մեր երկու դար հետո Կասպից ծովից մինչև Կերչ գրեթե Վրաստան էր:


Вернуться к началу
 Профиль  
 
 Заголовок сообщения: Re: Армянская апостольская церковь: Вчера, сегодня, завтра...
СообщениеДобавлено: 03 апр 2014, 16:54 
Не в сети
Аватара пользователя

Зарегистрирован: 09 июл 2013, 14:19
Сообщений: 8818
Очков репутации: 1

Добавить очки репутацииУменьшить очки репутации
-Այսօր Տայքում գտնվող մի խումբ հուշարձաններ՝ համարվելով վրացական մշակույթի ժառանգություն, հանձնվում են նրանց տնօրինությանը, մինչդեռ հայտնի է, որ դրանք հայկական են: Եթե մենք տեր չենք կանգնում մեր մշակութային ժառանգությանը, ինչո՞ւ ենք մեղադրում այլոց:

- Տայքի շրջանում ամենը իրենք իրենցն են համարում, բայց անկեղծ ասած մոտ 150 տարի մենք ոչինչ չենք արել այդ ուղղությամբ, ու առաքելական եկեղեցին հայտ չի ներկայացնում այդ ուղղությամբ: Քանի որ նա միայն առաքելադավանության նեղ ճանապարհն է կարևորել, իր ազգի այլ հատվածների՝ թե կենդանի մարդկանց, և թե նրանցից ստեղծված մշակութային արժեքների նկատմամբ անտարբեր է եղել ու անտեսել: Իրենց համար կարևորը հին ու նոր կտակարաններն են, ոչ թե հայրենիքը: Տայքի հուշարձանների միակ ուսումնասիրողը կաթոլիկ հայր Ներսես Սարգսյանն է, որ 1864թ. աշխատություն հրատարակեց, որում ներառված են իշխանները, բանակը, հուշարձանները և այլն: Միակ հայ հոգևորականը, որ այցելեց Տայք և խտրություն չդրեց, թե սա քաղկեդոնական է, իսկ սա առաքելական` սրա հետ գործ չունեմ, ինչպես նախորդ բոլոր ուսումնասիրողներն են արել՝ մեծ մասամբ հոգևորականներ:

Հայ առաքելական եկեղեցին եթե մի քիչ ինքն իրենից լուր ունենար, շատ հանգիստ կարող էր ասել, որ այդ վանքերը թե առաջին օծմամբ, և թե վերջին օծմամբ պատկանում են Հայ Առաքելական եկեղեցուն: Միջանկյալ շրջանում, այո, տիրապետել է քաղկեդոնական համայնքը, սակայն դա միջանկյալ է, իսկ գոյության մեծ մասում դրանք եղել են առաքելական: Այդ եկեղեցիների անուններն անգամ եթե նայենք` Գայանե, Սարգիս և այլն, որոնք, իհարկե, հայկական անուններ չեն, սակայն գործածվում էին հայ իրականության մեջ, և հակառակը` չէին գործածվում վրաց իրականությունում: Տայքում` Արդահանի, Թորթումի շրջաններում և այլուր, բազմաթիվ եկեղեցիներ ուշ միջնադարյան հայերեն արձանագրություններ ունեն: Հետաքրքիր է փաստել, որ այստեղ կան 10-րդ դարի և ուշ միջնադարյան խաչքարեր: Տայքում՝ ամենախաչքարաշատ՝ 12-13-րդ դարաշրջանի խաչքարեր չկան: Ինչո՞ւ: Որովհետև այդ շրջանում քաղկեդոնականությունն էր իշխում:

Քանի որ խոսեցի խաչքարերի մասին, ուզում եմ նաև նշել, որ խաչքարը որպես մշակույթի տեսակ` կարելի է ասել, որ Հայ Առաքելական եկեղեցու մենաշնորհ ֆենոմենն է. որևէ քրիստոնյա այլ ազգ խաչքար չի կերտել: Գոնե այս մասով կարող ենք ասել, որ պարտական ենք առաքելական եկեղեցուն, որը, թեպետ նպաստել է, որ ազգն անհետանա, բայց այնպիսի մի հիշատակ է թողել, որով ամբողջ աշխարհին որպես այցետոմս կարող ես ներկայանալ: Իսկապես հրաշք են մեր խաչքարերը, և դա գոնե արել է, թեպետ կարելի է մտածել, որ այդքան բազալտն ու տուֆը արժե՞ր խաչքարի համար փչացնել, թե՞ դրանք պետք էր օգտագործել բերդերի պարիսպների համար:

Ինչ վերաբերվում է վրացական կողմի վերաբերմունքին, ներկայիս Տավուշի կամ Լոռվա մարզերից Խուճապի կամ Կիրանց վանքը, Ախթալան կամ Քոբայրը, որոնց նկատմամբ վրացական կողմը դավանաբանական հիմքի վրա պահանջատիրություն է ներկայացնում՝ ասելով, որ դրանք վրացական են, հիմքում այս եկեղեցիների քաղկեդոնական լինելն է: 14-րդ դարում գավառների կամ գոնե համայնքների մակարդակներով, դեռևս քաղկեդոնական կղզյակներ կային պահպանված, որոնք մերժված էին հայ առաքելական եկեղեցու կողմից, իսկ անտեր ոչխարին միշտ տեր է գտնվում, և վրացական թագավորությունը`արագ օգտվելով առիթից, հայ քաղկեդոնական կղզյակ համայնքները միավորեց վրաց եկեղեցու թևերի մեջ և այդ պատճառով եկեղեցիների վիմագրությունները վրացերեն են: Բայց այդ նույն վիմագրությունները քաղկեդոնականություն ընդունած մեր հայ Զաքարիա և Իվանե իշխանների ժառանգներն են արել, բայց հայ ազնվատոհմիկը հո վրացի չէ՞ : Այնուհետև, 14-15-րդ դարերից ի վեր` դարձի գալու ճանապարհով այդ վանքերն անցել են առաքելական եկեղեցուն, որովհետև քաղկեդոնականությունն ընկել էր. չկար Բյուզանդիան, ոչ էլ Վրաստանը, որը տրոհված ու կախման մեջ էր պարսկական իշխանություններից, իսկ պարսից շահերի կողմից հովանավորվում էր առաքելադավանությունը: Եվ բոլոր այդ վանքերը դարձի գալու ճանապարհով անցան առաքելական եկեղեցուն և ուշ միջնադարում՝ մինչև ռուսական տիրապետության հաստատումը, առաքելական էին, և դա հավաստող տապանաքարեր կան: Իսկ ռուսական տիրապետությունից հետո`19-րդ դարի սկզբներից, այդ վանքերը շատ արագ դադարեցին գործելուց և ամայացան:

-Դու ձեր տեսաբլոգում խոսելով չորս կաթողիկոսների հետ ձեր հանդիպումների մասին՝ խիստ բացասաբար եք անդրադարձել նրանց գործունեությանը: Ըստ Ձեզ, ո՞րն է պատճառը, որ չկա այն կաթողիկոսը, որը կհամապատասխաներ «իսկական» կաթողիկոսի կերպարին:

-Որովհետև պիտի դավաճանի այն ուսմունքին, որը ներկայացնում է: Ո՞ւժ ունի դավաճանելու: Խիզախություն ո՞ւնի ավելի կարևորելու ազգն ու հայրենիքը, քան «ես»-ը: Ուսմունքն ուղղորդում է հայ մարդուն պարզ դռնապանից մինչև կաթողիկոս: Մեր ազգային տեսակ ձևավորած ուսմունքը ուղղորդում է հանուն «ես»-ի, և հայ առաքելական մարդու աշխարհընկալման, աշխարհաճանաչման մեջ «ես»-ը գերակա է, իսկ կաթողիկոսը այդ ուսմունքի գերագույն հովվապետն է, և իր մեջ նա ավելի «ԵՍ» է, քան հասարակ դռնապանը:

-Փակում եք բոլոր ճանապարհները:

-Գիտե՞ք, կարծում եմ, որ կարող է լինել, եթե մարդուն ի վերուստ տրված է մտքի լույսը տեսնելու և դեպի դրան ձգտելու կարողությունը: Բայց դա չի վերաբերվում մեր ներկա կաթողիկոսներին, որովհետև այս եղածներն իրենց ներկա գործունեությամբ դրա հույսը չեն տալիս, մեղմ ասած: Դա վերաբերվում է գալիք ինչ-որ իքս կաթողիկոսի:

- Այսինքն համակա՞րգն է պատճառը, որպեսզի Ձեր նշած X կաթողիկոսը գահակալի:

-Ընդհանուր մթնոլորտը կամ համակարգը այն է, որը ծնունդ է առել ազգային տեսակից, այսինքն մենք մեզ շրջապատել ենք մեր տեսակով, իսկ հայ ազգը «ես» է կարևորում, ու հայրենիքը չի կարևորում:

-Որտեղ հաց, այնտեղ՝ կա՞ց:

-Դա, ի դեպ, պատահական չէ: Մի այսպիսի անեկդոտ կա: Դժոխքում, ուրեմն տարբեր ղազանների մեջ տարբեր ազգերի են եփում, ու ամեն ղազանի մոտ երեք սատանա են հսկում` եռաժանիով, որպեսզի ոչ ոք չփախչի: Մի անտեր ղազան է լինում, որտեղ ոչ ոք չի հսկում, ու երբ հարցնում են, թե ինչու այդ ղազանը պահակ չունի, ասում են, որ այնտեղ հայերն են եփվում, եթե մեկն ուզում է փախչել, ներսից ոտքը քաշում են, և այդ ղազանը հսկելու կարիք չկա. իրենք իրենց հսկում են: Սրանից ավելի դառն ու ճշմարիտ իրականություն չի կարող լինել:

-Ստացվում է, որ փաստորեն, լուծում չկա՞: Չի կարելի՞ արդյոք իրավիճակը փոխել:

- Կարելի է՝ փոքրիկ քայլերով: Օրինակ, հայրենաճանաչությունը խթանող տարբեր աշխատանքներով: Մենք հիմա մի նախագիծ ենք իրականացնում՝ հրատարակության պատրաստելով Հայաստանի պատմությունը ներկայացնող 36 հատոր՝ գավառ առ գավառ, գյուղ առ գյուղ: Այս ձեռնարկը պիտի հանրակրթական ոլորտ էլ մուտք գործի, սակայն ինչքան փորձել ենք կրթության նախարարության հետ համագործակցել` ոչ մի արձագանք չի եղել: Մի անհեթեթ իրողություն էլ ասեմ: Սկսած Մովսես Խորենացու «Հայոց պատմությունից» մինչև խորհրդային ժամանակներ, մենք շարադրում ենք ոչ թե Հայաստանի, այլ՝ հայ ժողովրդի պատմությունը: Սա աբսուրդի ժանրից է: Չկա ֆրանսիացիների պատմություն. կա Ֆրանսիայի պատմություն: Չկա ռուսների պատմություն. կա Ռուսաստանի պատմություն: Մեր կոդերը խոտանված են էն գլխից, և հայրենիքը չէ, որ կարևորվել է, այլ` ժողովուրդը: Եվ ակամայից ստացվում է, որ մեր հայագիտության մի ահռելի մասը Հայաստանի հետ ոչ մի կապ չունի, որովհետև ժողովրդի մեծ մասն էլ հայրենիքում չէ: Մենք Մաշտոցի տառերի ստեղծումից ի վեր, փաստացի, հայրենիքի պատմությունը չէ, որ հեղինակում ենք, այլ` ժողովրդի:

-Սա է՞լ կապ ունի առաքելական դավանանքի հետ:

-Անշո~ւշտ: Մենք հեղինակներ ունենք, որոնք փորձեցին հայրենիքի պատմությունը շարադրել. Իճիճյան, Ալիշան: Բայց սրանք կաթոլիկ հոգևորականներ են: Իսկ հայ առաքելականներից որևէ մեկը ինչո՞ւ չփորձեց Հայաստան երկրի պատմությունը գրել: Հայ առաքելական հոգևորականներից Մանվել վարդապետ Միրախորյանը, որ իսկապես վաստակ ունի և որից շատ ենք օգտվում, իր աշխատությունը վերնագրել է. «Նկարագրություն Արևելյան Տաճկաստանի հայաբնակ գավառների», տպված՝ 1884-85թթ, երեք հատորով: Ստրո~ւկ: Ինչպե՞ս կարող ես քո հայրենիքը Արևելյան Տաճկաստան կոչել, երբ օսմանյան քարտեզներում անգամ Էրմենիստան էր գրված: Այսօր թուրքերն այն կոչում են Արևելյան Անատոլիա, դու էլ նույնն ես արել` չասելու համար Հայաստան:


Աննա Մուրադյան


Вернуться к началу
 Профиль  
 
 Заголовок сообщения: Re: Армянская апостольская церковь: Вчера, сегодня, завтра...
СообщениеДобавлено: 03 апр 2014, 17:25 
Не в сети
Администратор
Аватара пользователя

Зарегистрирован: 24 фев 2012, 14:57
Сообщений: 22387
Откуда: Армения, Ереван
Очков репутации: 13

Добавить очки репутацииУменьшить очки репутации
Հայ Առաքելական եկեղեցու վրա անարդար հարձակումներ են, այստեղ ամեն ինչ տենդեցիոզ է գրված:

_________________
Приходите в мой дом...


Вернуться к началу
 Профиль  
 
Показать сообщения за:  Поле сортировки  
Начать новую тему Ответить на тему  [ Сообщений: 32 ]  На страницу 1, 2, 3  След.

Часовой пояс: UTC + 4 часа [ Летнее время ]



Кто сейчас на конференции

Сейчас этот форум просматривают: нет зарегистрированных пользователей и гости: 1


Вы не можете начинать темы
Вы не можете отвечать на сообщения
Вы не можете редактировать свои сообщения
Вы не можете удалять свои сообщения
Вы не можете добавлять вложения

Найти:
Перейти:  
cron
Powered by phpBB © 2000, 2002, 2005, 2007 phpBB Group
Вы можете создать форум бесплатно PHPBB3 на Getbb.Ru, Также возможно сделать готовый форум PHPBB2 на Mybb2.ru
Русская поддержка phpBB